Cefnogi Pobl

CEFNOGI POBL GWENT GWEITHGAREDDAU A GANIATEIR

 

 

Cefnogi Pobl Blaenau Gwent: supporting.people@blaenau-gwent.gov.uk 01495 354685


Cefnogi Pobl Caerffili: supportingpeople@caerphilly.gov.uk 01443 864548


Cefnogi Pobl Sir Fynwy: supportingpeople@monmouthshire.gov.uk 07872 696 489

Cefnogi Pobl Casnewydd: supporting.people@newport.gov.uk 01633 656656


Cefnogi Pobl Torfaen: supporting.people@torfaen.gov.uk 01495 766286

 

 

Mai 2015

 

Cyflwyniad

 

Canllawiau Grantiau Rhaglen Cefnogi Pobl Cymru (Mehefin 2013)

 

Dylid darllen y Gweithgareddau a Ganiateir o fewn y ddogfen hon o fewn cyd-destun Canllawiau Grantiau Rhaglen Cefnogi Pobl Cymru (Mehefin 2013). Mae’r canllawiau’n nodi y darperir Cymorth sy’n Gysylltiedig â Thai (CGTh) i bobl sy’n agored i niwed i’w helpu i ddatblygu’r sgiliau a’r hyder sydd eu hangen i fyw mor annibynnol â phosib, ac i gynnal y sgiliau a’r hyder hyn. Dylai tai ac atal digartrefedd/pobl sy’n byw mewn sefydliad sy’n anaddas iddynt, fod wrth graidd gwasanaethau CGTh.

 

Mae Pennod 3 yn y canllawiau (Cymhwysedd) hefyd yn cynnwys y canlynol:

 

  • Gellir cynnig CGTh i unrhyw un sy’n gymwys, waeth beth yw eu deiliadaeth.

  • Egwyddorion CGTh yw:

    • Cefnogi defnyddwyr y gwasanaeth i gael mynediad at lety, ei gadw a’i reoli trwy eu helpu i ddatblygu’r sgiliau a’r hyder sydd eu hangen i fyw mod annibynnol â phosib, neu i gynnal y sgiliau a’r hyder hyn;

    • Atal yr angen i symud i fathau mwy dibynnol o lety;

    • Atal digartrefedd;

    • Rhoi cymorth i bobl sy’n byw bywyd mewn patrymau ansefydlog, neu sydd â hanes o wneud hynny, a allai fod wedi cyfrannu at batrymau ymddygiad anhrefnus iawn.

  • Rhaid i bobl sy’n gymwys i CGTh fod dros 16 oed.

  • Darperir gwasanaethau CGTh ar sail anghenion wedi’u nodi neu asesu; rhaid bod yr asesiad hwn yn hyblyg a rhaid iddo ganolbwyntio ar yr unigolyn.”

  • Dylai CGTh fod yn galluogi pobl ac yn datblygu eu hannibyniaeth, h.y. ‘gwneud gyda’ yn hytrach na ‘gwneud dros’. Dylai ffocws y gwasanaeth fod ar annog defnyddiwr y gwasanaeth i weithredu dewis personol a hunan-benderfyniaeth a’i gefnogi i wneud hynny.

  • Dylai gwasanaethau fod yn rhan o becyn cymorth sy’n gorfod bod yn seiliedig ar gynllun cymorth ysgrifenedig, y cytunwyd arno gyda defnyddiwr y gwasanaeth ac sy’n cynnwys asesiad risg a mesurau rheoli risg.

  • Rhaid bod gwasanaethau’n canolbwyntio ar ddeilliannau, a dylai cynlluniau cymorth ganolbwyntio ar y deilliannau i’w cyflawni gan yr unigolion a gefnogir. Dylai gwasanaethau gadw at yr egwyddorion craidd sydd wedi’u cynnwys o fewn Fframwaith Deilliannau Cefnogi Pobl.

 

 

 

Pam mae angen i ni ddiffinio Gweithgareddau a Ganiateir ar gyfer Cymorth sy’n Gysylltiedig â Thai?

 

Er nad yw’r canllawiau uchod yn cynnwys rhestr o weithgareddau a ganiateir, mae’r Timau Cefnogi Pobl yng Ngwent wedi datblygu (ac wedi diweddaru) y ddogfen hon, nid er mwyn cyfyngu ar arloesi ond er mwyn helpu asiantaethau ac unigolion i reoli’r disgwyl ac i ddeall diben CGTh, ei amrediad a’i ffiniau.

 

Ceir rhestr o’r gweithgareddau a ganiateir ar gyfer CGTh ar y dudalen ganlynol.  

Mae yna restr o weithgareddau sydd wedi’u heithrio ar gyfer CGTh ar ddiwedd y ddogfen hon. 

Cysylltwch â’ch Tîm Cefnogi Pobl lleol am wybodaeth bellach.

 

Gweithgareddau a Ganiateir

 

LLETY (DOD O HYD I LETY AMGEN)

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Helpu defnyddwyr gwasanaeth i archwilio opsiynau ar gyfer tai amgen

  • Helpu defnyddwyr gwasanaeth i gynllunio ar gyfer dod i gyswllt â’r landlord h.y. llunio rhestr o gwestiynau posib

  • Gellir llenwi ffurflenni mewn cydweithrediad â defnyddiwr y gwasanaeth ond nid heb y defnyddiwr gwasanaeth

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Cludo defnyddwyr gwasanaeth i weld eiddo, ble mae’r brif swyddogaeth yn golygu darparu gwasanaeth cludiant

  • Symud dodrefn

  • Gwasanaethau addurno, glanhau neu dasgmon

LLETY (SEFYDLU)

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Gall gweithiwr cymorth fynd dros y cytundeb tenantiaeth gyda’r defnyddiwr gwasanaeth, gan esbonio a diffinio’i ddarpariaethau, cynllunio gyda’r defnyddiwr gwasanaeth sut fyddan nhw’n mynd ati i gysylltu â chwmnïau cyfleustodau ac yn gwneud taliadau (dod i gyswllt ar ran defnyddwyr gwasanaethau ble mae anabledd corfforol, anhawster dysgu neu faterion emosiynol yn atal y defnyddiwr gwasanaeth rhag gwneud hynny’n annibynnol)

  • Archwilio opsiynau ar gyfer dulliau talu – (dylai defnyddwyr gwasanaethau gael eu hannog i ystyried yr opsiynau hyn drostyn nhw’u hunain pan fydd hynny’n bosib)

  • Helpu’r defnyddiwr gwasanaeth i lunio rhestr o gwestiynau i’w holi i gwmnïau cyfleustodau neu gynllun gweithredu o dasgau i’w gwneud, rhestr o rifau ffôn defnyddiol, modelu sgyrsiau ffôn gydag asiantaethau a chwmnïau a rhoi enghreifftiau ohonynt

  • Helpu’r defnyddiwr gwasanaeth i lunio rhestr o eitemau sydd eu hangen ar gyfer y cartref e.e. llestri, cyllyll a ffyrc, oergell, eitemau addurno ayb.

  • Mynd gyda defnyddwyr gwasanaethau i’w cynghori a’u helpu i brynu eitemau hanfodol ar gyfer yr eiddo e.e. o siopau DIY, cyfarpar trydanol

  • Cymorth i drefnu symud dodrefn a chyfleustodau

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Symud defnyddiwr gwasanaeth i mewn i eiddo h.y. symud dodrefn, addurno, gwasanaethau tasgmon, plymio peiriannau golchi, gosod popty ayb.

  • Prynu eitemau ar ran defnyddwyr gwasanaethau

LLETY (CYNNAL A CHADW)

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Gweithio gyda defnyddiwr gwasanaeth i nodi materion a phryderon sy’n peryglu tenantiaeth defnyddiwr gwasanaeth e.e. strategaethau i ostwng llygredd sŵn

  • Gweithio gyda’r defnyddiwr gwasanaeth i’w helpu i ddeall telerau’r cytundeb deiliadaeth

  • Gall y gweithiwr cymorth helpu’r defnyddiwr gwasanaeth i archwilio’r opsiynau sydd ar gael wrth roi sylw i faterion trwsio a chynnal a chadw

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Gweithredu ar ran y landlord i gyhoeddi Rhybudd Torri Tenantiaeth neu Rybudd Ceisio Meddiant

  • Gwneud gwelliannau, gwaith trwsio neu gynnal a chadw

ADDASIADAU I WELLA HYGYRCHEDD YN Y CARTREF

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Helpu’r defnyddiwr gwasanaeth i gael mynediad at grantiau a gwybodaeth neu gyfeirio’i hun at asiantaethau addas a allai helpu gydag addasiadau a gwella eiddo

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Gweithiwr cymorth yn gwneud addasiadau uniongyrchol i eiddo

GWASANAETHAU LARWM

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Monitro larymau yn unig

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Gosod, trwsio, cynnal a chadw, costau cyfalaf na darparu uned

PLANT

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Cynnig gwybodaeth, cymorth a dangos y ffordd ynghylch materion yn  ymwneud â lles plant er enghraifft sgiliau rhianta, cyfryngu, dod i gyswllt ag ysgolion, gweithwyr iechyd ac asiantaethau statudol neu wirfoddol eraill

  • Cymorth i bobl dan 16 oed ble mae’r rhiant/gofalwr yn ddefnyddiwr gwasanaeth, a gallai ymddygiad effeithio ar y gallu i gadw tenantiaeth

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Darparu gwasanaeth gwarchod babanod/plant

  • Therapi ymddygiad ffurfiol ar gyfer plant

  • Gwaith chwarae

  • Cymorth i bobl dan 16 oed ble nad yw’r rhiant/gofalwr yn ddefnyddiwr gwasanaeth

ADNODDAU CYMUNEDOL

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Darparu gwybodaeth (a gwneud ymholiadau gyda’r defnyddiwr gwasanaeth neu ar ei ran) ynghylch argaeledd adnoddau cymunedol a threfniadau ar gyfer eu defnyddio

  • Gallai adnoddau cymunedol gynnwys

    • Gwasanaethau statudol fel Gwasanaethau Cymdeithasol, Iechyd, Tai a Phrawf

    • Addysg, hyfforddiant ac asiantaethau cyflogaeth

    • Gwasanaethau proffesiynol fel cyngor cyfreithiol

    • Grwpiau/gwasanaethau cymunedol lleol a gwirfoddol

  • Os yw’r defnyddiwr gwasanaeth angen cymorth i fynd i’r uchod, caiff y gweithiwr cymorth gludo’r defnyddiwr gwasanaeth i ymweliadau cyflwyno yn unig (yn unol â pholisïau a gweithdrefnau’r darparwr cymorth).

  • Mynediad at raglenni cynhwysiant digidol.

GALW HEIBIO

 

  • Darparu cyngor a CGTh ar sail ad hoc ble nad oes cynllun cymorth mewn lle e.e. gweithwyr cymorth yn staffio sesiwn ‘galw heibio’ ar gyfer cymorth sy’n gysylltiedig â thai

 

CYMORTH EMOSIYNOL

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Gall y gweithiwr cymorth ddarparu cymorth emosiynol i alluogi defnyddwyr gwasanaeth i rannu eu teimladau a’u pryderon ynghylch rhywbeth sy’n digwydd yn eu bywydau sy’n cael effaith ar eu gallu i gadw eu llety

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Cwnsela arbenigol neu ffurfiol

  • Gwasanaethau cyfeillio

CYLLID AC INCWM

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Cyllidebu a threfnu materion ariannol,  gan gynnwys ceisiadau am fudd-daliadau priodol i uchafu incwm (e.e. mynediad at raglenni Effeithlonrwydd Ynni/tlodi tanwydd fel USwitch, mynediad at Cymorth Dŵr, Cronfa Cymorth Dewisol a Thaliadau Tai yn ôl Disgresiwn)

  • Helpu gyda datblygu strategaethau i ostwng unrhyw ddyledion ac i roi sylw i faterion ariannol

  • Gall y gweithiwr cymorth wneud ymholiadau a dod i gyswllt ag asiantaethau (gyda’r defnyddiwr gwasanaeth neu ar ei ran) mewn perthynas â’r uchod

  • Cefnogi’r defnyddiwr gwasanaeth i adnabod ffyrdd addas o dalu rhent e.e. sefydlu taliadau debyd uniongyrchol

  • Llunio cynllun talu gyda’r defnyddiwr gwasanaeth fel rhan o gymorth ariannol cyffredinol y defnyddiwr gwasanaeth

  • Dod i gyswllt â’r landlord ar ran y defnyddiwr gwasanaeth i drafod ad-dalu ôl-ddyledion

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Gweithredu fel deiliad cyllideb

  • Cymryd cyfrifoldeb dros unrhyw drafodion ariannol

  • Cludo defnyddwyr gwasanaethau i fanc

  • Cymryd rhan yn ariannol mewn perthynas â thalu am ddarparu gwasanaethau gofal

  • Cymryd cyfrifoldeb dros faterion ariannol defnyddwyr gwasanaethau ble barnwyd nad yw defnyddiwr gwasanaeth â’r gallu i wneud hynny

GOFAL IECHYD

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Trefnu mynediad at wasanaethau iechyd brys ar ran defnyddiwr gwasanaeth e.e. apwyntiad i weld deintydd neu Feddyg Teulu

  • Dangos y ffordd a chynghori’r defnyddiwr gwasanaeth ynghylch asiantaethau a allai helpu gyda gorchymyn trin a phrofi cyffuriau ac alcohol 

  • Dod i gyswllt ag asiantaethau perthnasol

  • Trefnu gwasanaethau casglu presgripsiynau

  • Dangos y ffordd a chynghori defnyddiwr y gwasanaeth ynghylch asiantaethau a allai helpu gydag adsefydlu a chwnsela arbenigol

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Atgoffa ynghylch meddyginiaeth, dal meddyginiaeth na rhoi meddyginiaeth

  • Gosod neu newid dresins

  • Cyngor ar feddyginiaeth

  • Ymyrraeth feddygol uniongyrchol

  • Llunio cynllun gweithredu gyda defnyddiwr gwasanaeth i helpu dilyn eu gorchymyn trin a phrofi cyffuriau ac alcohol 

  • Sicrhau bod defnyddwyr gwasanaethau yn cydymffurfio â gorchmynion profi

SGILIAU BYW’N ANNIBYNNOL

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Gall y gweithiwr cymorth ymgymryd â rôl ysgogi, modelu ac atgoffa wrth addysgu sgiliau bywyd i ddefnyddwyr gwasanaethau, a gall hyn gynnwys arddangos y defnydd o offer, llunio cynlluniau rheoli’r aelwyd gyda defnyddiwr gwasanaeth (e.e. amserlen o weithgareddau’r cartref i’w gwneud bob wythnos/mis),  ac archwilio opsiynau gyda’r defnyddiwr gwasanaeth  a’u hannog i gynllunio, paratoi a threfnu’u hunain e.e. paratoi bwyd, siopa neu goginio

  • Dylai hyn gael ei gynllunio gyda chyfyngiad amser gyda’r nod o gael y defnyddiwr gwasanaeth i ymgymryd â’r tasgau mor annibynnol â phosib gydag amser. Bydd nifer y sesiynau sydd eu hangen yn dibynnu ar anghenion y defnyddiwr gwasanaeth unigol

  • Caniateir i’r gweithiwr cymorth arddangos neu fodelu sut i gloi drysau a ffenestri’n ddiogel, diffodd cyfarpar ayb. a llunio cynllun diogelwch ar gyfer y defnyddiwr gwasanaeth fel y bydd yn y pendraw yn gallu cwblhau’r tasgau hyn yn annibynnol

  • Cyngor ynghylch rheoli mynediad at yr annedd

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Gofal cartref a phersonol

  • Gweithwyr cymorth yn ymgymryd ag unrhyw dasgau eu hunain neu oruchwyliaeth barhaus ar gyfer defnyddwyr gwasanaethau

  • Cludiant parhaus i fynd â’r defnyddiwr gwasanaeth i siopa

  • Siopa ar ran defnyddiwr gwasanaeth gan gynnwys pan fydd y defnyddiwr yn bresennol ond ddim yn cymryd rhan weithgar yn y broses

  • Ateb y drws ar ran defnyddwyr gwasanaethau

  • Gwirio Cardiau Adnabod ayb. ar ran defnyddwyr gwasanaethau

  • Gofyn i ymwelwyr gofrestru i mewn ac allan

  • Gofalu am ymwelwyr (e.e. gwneud te a choffi ayb.)

  • Plismona ymddygiad defnyddiwr gwasanaeth neu’r adeilad

ADSEFYDLU YN DILYN SALWCH/ANABLEDD A GAFWYD

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Cymorth i geisio am gymhorthion, addasiadau a grantiau priodol i wella mynediad at eiddo

DIOGELU – OEDOLION

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Gall y gweithiwr cymorth gyflwyno gwybodaeth ffeithiol i gynadleddau diogelu (yn bersonol neu’n ysgrifenedig)

  • Gall y gweithiwr cymorth gyfrannu at gynllun gweithredu diogelu neu weithredu cynllun o’r fath

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Eiriolaeth, gwarchodaeth na chludiant ar gyfer y defnyddiwr gwasanaeth

DIOGELU – PLANT

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Gall y gweithiwr cymorth gyflwyno gwybodaeth ffeithiol i gynadleddau diogelu (yn dilyn y cyfarfod cychwynnol, dylai gwahoddiadau i fynychu cyfarfodydd diogelu ychwanegol gael eu cytuno gan y rheolwr cymorth a dylent ddibynnu ar yr achos a/neu’r agenda unigol).

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Eiriolaeth, gwarchodaeth na chludiant ar gyfer y defnyddiwr gwasanaeth

CYNNWYS DEFNYDDIWR GWASANAETH 

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Gall y gweithiwr cymorth  gefnogi’r defnyddiwr gwasanaeth i gymryd rhan mewn gweithgareddau cynnwys ac ymgysylltiad, a hynny o fewn darparwr y gwasanaeth ac yn allanol

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Y gweithiwr cymorth yn hwylusydd ar gyfer digwyddiadau neu gyfarfodydd cynnwys defnyddwyr

  • Ni ellir defnyddio arian CP i dalu am gostau trefnu digwyddiadau a chyfarfodydd fel hurio ystafelloedd, lluniaeth, cludiant a chyfleusterau crèche 

SGILIAU CYMDEITHASOL

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Gall y gweithiwr cymorth drafod rhyngweithio cymdeithasol priodol gyda defnyddiwr y  gwasanaeth ble gallai eu hymddygiad presennol gael effaith niweidiol ar eu tenantiaeth neu eu gallu i gadw eu cartref eu hunain neu ddod o hyd i / cadw swydd

  • Gall y gweithiwr cymorth helpu defnyddiwr gwasanaeth i gael mynediad at gyrsiau a hyfforddiant

  • Os yw’r defnyddiwr gwasanaeth angen cymorth i fynd i’r uchod, gall y gweithiwr cymorth gludo’r defnyddiwr gwasanaeth i ymweliadau cyflwyno yn unig (yn amodol ar bolisïau a gweithdrefnau’r darparwr cymorth)

CLUDIANT / SYMUDEDD

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Hyfforddiant a chyngor ar y defnydd priodol o gludiant cyhoeddus fel rhan o gynllun cymorth e.e. sut i brynu tocynnau trên, defnyddio amserlenni ayb.

  • Hyfforddiant a chyngor ar gael cyfarwyddiadau a chludiant i weithgaredd/safle newydd

  • Os yw’r defnyddiwr gwasanaeth angen cymorth i fynd i’r uchod, gall y gweithiwr cymorth gludo’r defnyddiwr gwasanaeth i ymweliadau cyflwyno yn unig (yn amodol ar bolisïau a gweithdrefnau’r darparwr cymorth)

  • Penderfynir ar achosion eithriadol eraill fesul achos

 

Nid yw hyn yn cynnwys:

  • Cludo a mynd gyda defnyddiwr gwasanaeth yn y tymor hirach

  • Darparu gwasanaeth cludiant sy’n ailadrodd a/neu’n hybu dibyniaeth

  • Gweithiwr cymorth yn gwthio defnyddiwr cadair olwyn

  • Cymorth corfforol i ddefnyddiwr gwasanaeth i’w (g)alluogi i fynd i mewn/allan o gerbyd neu hwyluso’r defnydd o gymhorthion symudedd

  • Cymorth hirdymor/parhaol neu fynd gyda rhywun yn hirdymor/barhaol pan fyddant yn defnyddio cludiant cyhoeddus ble mae’n annhebygol y bydd y defnyddiwr gwasanaeth yn gwneud hyn yn annibynnol

  • Defnyddio cerbyd i symud dodrefn

GWEITHDAI

 

Mae hyn yn cynnwys:

  • Cyflwyno gweithdai sydd â ffocws CGTh ac â chyfyngiad amser, ac sy’n cael eu nodi ar gynllun cymorth y defnyddiwr gwasanaeth

 

Gweithgareddau Wedi’u Heithrio

 

Mae’r rhain yn cynnwys:

 

  • Cyngor neu eiriolaeth sydd ddim yn ymwneud â thenantiaeth neu gynnal y cartref

  • Gweithredu fel oedolyn addas

  • Gwasanaethau cyfeillio / cymorth cyfoedion

  • Coginio prydau bwyd i ddefnyddwyr gwasanaethau yn eu cartrefi eu hunain

  • Cyfleusterau creche 

  • Gwasanaethau addurno

  • Dosbarthu prydau bwyd i ddefnyddwyr gwasanaethau yn eu cartrefi eu hunain

  • Gwasanaethau cartref a glanhau

  • Bwydo, gweini defnyddwyr gwasanaethau neu osod/clirio’r bwrdd

  • Gwasanaethau garddio / clirio gardd

  • Tasgau rheoli tai a allai gael eu hariannu drwy arian rent neu dâl gwasanaeth fel arfer

  • Meddyginiaeth - goruchwylio, atgoffa neu fonitro

  • Darparu cludiant parhaus

  • Gwasanaethau gofal personol (enghreifftiau): Gweithgareddau sy’n golygu cyffwrdd â’r defnyddiwr gwasanaeth yn uniongyrchol e.e. ymolchi personol, cymryd meddyginiaeth, bwyta, tŷ bach, gwisgo a thasgau eraill sy’n golygu ymyrryd yn bersonol

  • Cyngor, arweiniad neu atgoffa ynghylch ymolchi personol, cymryd meddyginiaeth, bwyta, tŷ bach, gwisgo a thasgau eraill sy’n golygu ymyrryd yn bersonol

  • Gweithgareddau a wneir am nad yw’r defnyddiwr gwasanaeth yn gallu gwneud y gweithgaredd ei hun yn gorfforol e.e. gwthio cadair olwyn, cludo/symud eitemau’r cartref, cloi drysau

  • Casglu rhent

  • Gwasanaethau seibiant

  • Gwasanaethau ble mae yna ddyletswydd statudol (ble mae gofyn i’r Gwasanaethau Cymdeithasol ariannu dan ddeddfwriaeth gofal cymunedol)

  • Goruchwylio gorchmynion llys

  • Goruchwylio troseddwyr